على صدرايى خويى
7
فهرستگان نسخه هاى خطى ترجمه هاى فارسى قرآن ( فارسى )
1 . پيشگفتار 1 . مقدمه الحمد للَّهرب العالمين والصلاة والسلام على اشرف الأنبياء والمرسلين محمّد وآله الطيبين الطاهرين . كتاب آسمانى قرآن كريم در طول تاريخ همواره محور انديشه و عمل مسلمانان بوده است . مسلمانان براى گشودن معضلات فكرى و عقيدتى و رفع مشكلات فردى و اجتماعى به اين كتاب مقدس مراجعه مىكردند ، كه از اين طريق آثار فراوانى در علوم مربوط به قرآن خلق گرديد و صدها كتاب در تفسير ، تجويد ، ترجمه ، رسمالخط ، قرائات و ديگر علوم قرآنى نگاشته شد . از جمله آثارى كه در اين زمينه پديد آمد ، ترجمهء قرآن كريم به زبانهاى غير عربى است . اولين زبانى كه قرآن كريم بدان ترجمه گرديد ، زبان فارسى بود . ايرانيان با عشق و علاقهء وافرى كه به اسلام و قرآن داشتند ، براى همگانى شدن فهم قرآن اقدام به ترجمه و تفسير آن به زبان فارسى نمودند ، كه حاصل آن صدها تفسير و ترجمهء پارسى است كه به دست ما رسيده است . اين آثار علاوه بر جنبهء مذهبى و دينى از لحاظ ادبى و زبان شناسى داراى اهميت فوق العاده هستند و از اين طريق مىتوان به بسيارى از واژههاى دقيق پارسى و مرادف آنها در عربى دسترسى پيدا كرد . به همين دليل ، تحقيق و پژوهش ترجمههاى كهن قرآن كريم در چند دههء اخير مورد توجه محققان قرار گرفته است ؛ ولى در دست نبودن اطلاعات جامع در بارهء نسخههاى موجود از اين ترجمهها پژوهش در اين زمينه را با دشوارى مواجه مىساخت . كتاب حاضر گامى است در جهت هموار كردن راه پژوهش در اين زمينه . اولين ترجمهء فارسى طبق مصادر موجود ، اولين فردى كه اقدام به ترجمهء قرآن كريم به پارسى نمود ، سلمان فارسى بود . دربارهء ترجمهء سلمان فارسى گفتارها متفاوت است . اسفراينى در تفسير تاج التراجم در اين زمينه چنين مىنويسد :